X

Efes

Sadece gerçek ölçek açısından bile antik Efes harabeleri insana parmak ısırtan bir harikadır. Burada, klasik Yunan döneminin (İyonya Birliği) en önemli şehirlerinden biri olan Efes’te yaşama dair sahneleri gözünün önüne getirmek çok kolaydır. Çok büyük bir kütüphane, muazzam sütunlar, esnafların dükkanları ve hatta umumi tuvaletler keşfedilebilir ancak birazcık dağ keçisi gibi olup, basamak yukarı basamak aşağıya, kayalık patikalardan geçerek hepsine ulaşabilirsiniz.

Efes dünyanın Yedi Harikalarından biridir ve Doğu Akdenizin en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olmakla birlikte, ilk defa Kuşadası Golf & Spa Resort‘a geldiyseniz mutlaka programınızda bulunmalıdır. Seyahat edeceğiniz süre oldukça kısadır, ister kiralık araba ile ya da isterseniz organize bir turla gidin, mesafe sadece 34 km dir. Eğer mümkün ise hem sıcaklık, hem de turistlerin sayısı hızla artmadan sabah erken saatte ziyaret edin.

Açık hava müzesi dünyanın en büyüklerindendir ve mirası N.Ö. 10. Yüzyıla kadar geri gitmektedir. Hatta Efes’in meşhur savaşçı kadınlar, Amazonlar tarafından kurulduğu söylenenler arasındadır. M.Ö. 560 yılında iktidara gelen Lidya karalı Krezüs’ün hükümdarlığı altında, Pers kralı Cyrus için çok önemli bir ödül haline gelmesine sebep olan, Akdeniz dünyasının en zengin kentlerinden biri konumuna ulaşmıştır.

M.Ö. 5. Yüzyılda Efes, Pers hükümdarlığına karşı isyan eden İyonyalı kentlerle arasına mesafe koydu ve böylece onların kaderinden kurtuldu. M.Ö. 334 yılında Büyük İskender geldi ve ölüp de 12 generalinden biri devralıncaya kadar hüküm sürdü, yeni bir liman ve savunma surları inşa ederek şehrin yerini birkaç kilometre kaydırdı (söylenilene göre bölge sakinleri kentle birlikte yer değiştirmeyi reddedince şehrin kanalizasyon sistemini bloke etmiş)!

M.Ö 129 yılında Efes Roma İmparatorluğuna dahil edildi ama yüksek vergilere karşı çıkan bir ayaklanma isyana ve daha sonrasında M.Ö. 88 yılında Sulla yönetiminde Roma ordusu şehre zorla girdiğinde bir katliama yol açmıştır. Augustus’un hükümdarlığı (M.Ö.27 yılında İmparator olmuştur) günümüzde büyük hayranlık duyduğumuz ve M.S. 17 yılında bir depremden sonra ciddi hasar görmesine rağmen, mimarinin tohumlarını ekmiştir

Ticaret ve tüccarlık açısından önemli bir merkez olan antik Efes aynı zamanda politik ve entellektüel etkinliklerle de anılmıştır ve 1. Yüzyılda erken Hristiyanlık için bir odak oluşturmuştur. Artemis yandaşlarının kızgınlığına sebep olarak, Pavlus 3 yıl boyunca burada yaşamış ve vaaz vermiştir. Artemis tanrıçasının en büyük tapınağı burada M.Ö. 550’de inşa edilmiştir. Havari St. Jean’ın Meryem Ana’yı bu şehre getirdiğine inanılır ve son günlerini yaşadığı söylenen ev de yakın bir konumdadır. Meryem Ana’nın evi genellikle Efes turu yaparken tura dahil edilir.

Fragmanlardan oluşan tarihsel özetler, bilgili ziyaretçinin doldurabileceği birçok boşluk bırakıyor, buna rağmen birçoğu için medeniyetin beşiği ve büyük dini öneme sahip olan bu yerde büyüleyici mimarisini tecrübe etmek, fotoğraflamak ve kıymetini bilmek için yeterli malzeme mevcut. Arkeolojik araştırmalar 1863 yılında British Museum’un sponsorluğunda John Turtle Wood tarafından başlatılmıştır. Turtle ünlü Artemis Tapınağının zeminini keşfetmiş, ancak önemli bir bulgu olmadığı için durdurulmuş ve 1895 yılında Alman Arkeolog Otto Benndorf tarafından yeniden başlatılmıştır.

Got’ların M.S. 260lı yıllarındaki istilasında ve bir takım depremlerden de kent harabeye dönmüş ve örneğin Celsus Kütüphanesi, muazzam bir amfi tiyatro ve Hadrian Tapınağı gibi büyük kentin bazı yerleri hayatta kalabilmiştir. Daha sonra yapılan kazılarda inanılmaz derecede iyi korunmuş duvar resimleri ve fresklerle teras evleri kazılıp ortaya çıkarıldı ve keşifler devam ediyor.

Efes’in muhteşem harabeleri Türkiye’nin bu bölgesine akın eden binlerce turistin ve aynı zamanda yolcu gemileri ile Kuşadası’na akın eden birçok yolcu için de hac yeridir. Yerel aktörlerin değişik zamanlarda günlük ziyaretçiler için sahneledikleri gösterilerin yanı sıra, onlar, her yıl Eylül ayında Selçuk Efes Kültür ve Sanat festivalleri dahil olmak üzere, yerel büyük festivaller için canlı bir takım oluşturuyorlar.

mescomedia